Co zrobić, gdy ktoś umrze w domu? Instrukcja krok po kroku

Śmierć bliskiej osoby w domu wywołuje silny stres. W takiej chwili nie trzeba od razu zajmować się wszystkimi sprawami. Najpierw należy ustalić, czy potrzebna jest pomoc ratunkowa. Następnie zgon musi stwierdzić uprawniona osoba, która wystawi kartę zgonu. Dopiero wtedy zakład pogrzebowy może przewieźć osobę zmarłą do chłodni.

Poniżej wyjaśniamy, co zrobić po śmierci bliskiej osoby, kogo wezwać i jak przebiegają dalsze formalności w Szczecinie.

Ważne: jeżeli nie ma pewności, czy osoba zmarła, należy natychmiast zadzwonić pod numer 112 lub 999 i postępować zgodnie z poleceniami dyspozytora. Pod numer alarmowy trzeba zadzwonić także wtedy, gdy śmierć nastąpiła nagle, wskutek wypadku, samobójstwa, przemocy albo w niejasnych okolicznościach. W takiej sytuacji nie należy przemieszczać ciała ani zmieniać położenia przedmiotów w jego otoczeniu.

Pierwszy telefon po zgonie w domu

Jeżeli śmierć nastąpiła z przyczyn naturalnych i nie zachodzą opisane wyżej okoliczności, można skontaktować się z Zakładem Pogrzebowym USKOM. Dyżurny przyjmuje zgłoszenia przez całą dobę, również w niedziele i święta:

tel. 607 310 090 lub 91 485 68 91

Podczas rozmowy pracownik zapewni pomoc, wezwie uprawnionego lekarza lub wyjaśni, jak wezwać lekarza do stwierdzenia zgonu, jakie dokumenty przygotować oraz kiedy będzie możliwy transport osoby zmarłej. Warto podać dokładny adres, miejscowość, piętro oraz swój numer telefonu do kontaktu.

Kto stwierdza zgon w domu?

Zgon w domu stwierdza lekarz. Jeżeli śmierć nastąpiła podczas medycznych czynności ratunkowych, kartę zgonu może wystawić także kierownik zespołu ratownictwa medycznego. Zwykle obowiązek ten wykonuje lekarz, który udzielał pacjentowi świadczeń w okresie 30 dni poprzedzających śmierć.

Rodzina może skontaktować się z przychodnią podstawowej opieki zdrowotnej, w której leczyła się osoba zmarła. Czas przyjazdu zależy jednak od dostępności lekarza i może się wydłużyć.

Drugim rozwiązaniem jest kontakt z USKOM. Zakład może zorganizować przyjazd lekarza uprawnionego do stwierdzenia zgonu i prawidłowego wystawienia karty zgonu. Jeżeli rodzina powierzy firmie organizację pogrzebu, przyjazd lekarza i wystawienie dokumentu są bezpłatne.

Lekarz musi osobiście stwierdzić zgon. Nie może wystawić karty wyłącznie na podstawie rozmowy telefonicznej ani dokumentu przygotowanego przez inną osobę. Jeżeli okoliczności lub przyczyna śmierci budzą wątpliwości, lekarz może wezwać policję. Dalsze postępowanie odbywa się wtedy według jej wskazań.

Jak przygotować się do wizyty lekarza?

Jeżeli jest to możliwe, należy przygotować dowód osobisty osoby zmarłej oraz dostępną dokumentację medyczną. Pomocne mogą być wypisy ze szpitala. Dokumenty ułatwiają potwierdzenie tożsamości i ocenę okoliczności śmierci.

Po przeprowadzeniu badania i stwierdzeniu zgonu lekarz sporządza kartę zgonu. Jest to podstawowy dokument potrzebny do odbioru osoby zmarłej, rejestracji zgonu w Urzędzie Stanu Cywilnego i organizacji pochówku.

Transport osoby zmarłej z domu w Szczecinie i okolicach

Przewóz może nastąpić dopiero po wystawieniu karty zgonu. Rodzina nie musi wcześniej myć ani ubierać osoby zmarłej. Profesjonalne przygotowanie do pochówku można zlecić zakładowi pogrzebowemu.

Całodobowy transport osoby zmarłej jest realizowany z poszanowaniem godności zmarłego i zgodnie z wymaganiami sanitarnymi. W Szczecinie osoba zmarła może zostać przewieziona do chłodni miejskiej znajdującej się na terenie Cmentarza Centralnego, gdzie pozostaje w odpowiednich warunkach do czasu dalszych przygotowań.

Zakład obsługuje również zgłoszenia przewozu ze Stargardu, Gryfina, Gryfic, Reska, Dobrej, Kołbaskowa oraz innych miejscowości województwa zachodniopomorskiego. Przy przewozie spoza Szczecina termin i czas dojazdu są ustalane indywidualnie podczas rozmowy telefonicznej.

Co zrobić po otrzymaniu karty zgonu?

Kolejny etap to zgłoszenie zgonu w Urzędzie Stanu Cywilnego właściwym dla miejsca śmierci. Jeżeli zgon nastąpił w Szczecinie, sprawę prowadzi szczeciński USC. Zgłoszenia należy dokonać w ciągu 3 dni od wystawienia karty zgonu. Gdy przyczyną była choroba zakaźna, termin wynosi 24 godziny od chwili śmierci.

Rodzina może załatwić sprawę samodzielnie. Do urzędu należy zabrać kartę zgonu, dowód osobisty osoby zmarłej oraz własny dokument tożsamości. Nie trzeba jednak iść do USC osobiście. Po podpisaniu pełnomocnictwa formalności może przejąć pracownik zakładu pogrzebowego.

USKOM może w imieniu rodziny zgłosić zgon, uzyskać odpis aktu zgonu oraz przygotować dokumenty potrzebne administracji cmentarza, chłodni, krematorium i instytucji wypłacającej zasiłek pogrzebowy. Zakres czynności jest ustalany w biurze podczas zlecania pogrzebu.

Karta zgonu i akt zgonu to dwa różne dokumenty

Nazwy tych dokumentów bywają mylone. Karta zgonu jest dokumentem medycznym sporządzanym przez lekarza lub inną uprawnioną osobę. Na jej podstawie kierownik USC rejestruje śmierć i sporządza akt zgonu w państwowym rejestrze stanu cywilnego.

Przy rejestracji zgonu urząd wydaje jeden bezpłatny odpis skrócony aktu zgonu.

Jeżeli później potrzebne będą kolejne egzemplarze, można złożyć wniosek w dowolnym USC. Opłata skarbowa wynosi obecnie 22 zł za odpis skrócony i 33 zł za odpis zupełny. W niektórych sprawach, między innymi dotyczących ZUS, odpis może być wydany bez opłaty. Małżonek, wstępni, zstępni i rodzeństwo mogą uzyskać odpis bez wykazywania interesu prawnego. Osoba z dalszej rodziny albo niespokrewniona musi taki interes wykazać.

Jakie dokumenty zabrać do biura zakładu pogrzebowego?

Do biura przy ul. Ku Słońcu 23/1 w Szczecinie warto zabrać:

• kartę zgonu, jeżeli nie została już przekazana pracownikowi;
• dowód osobisty osoby zmarłej;
• dokument tożsamości osoby zlecającej pogrzeb;
• numer świadczenia emerytalnego / rentowego jeśli osoba zmarła była nim objęta;
• posiadane informacje o grobie, jeżeli pochówek ma odbyć się w istniejącym grobie;
• ubranie dla osoby zmarłej, jeśli rodzina chce przekazać własny strój.

Brak części dokumentów nie powinien powstrzymywać przed kontaktem z zakładem. Pracownik sprawdzi konkretną sytuację i powie, co należy dostarczyć później.

Organizacja pogrzebu krok po kroku

Podczas spotkania najpierw ustala się formę pochówku: tradycyjną w trumnie albo urnową po kremacji. Następnie wybiera się miejsce i termin uroczystości. Ceremonia może mieć charakter katolicki, świecki lub zgodny z zasadami innego wyznania. Może odbyć się w kościele, kaplicy, przy grobie albo w kilku z tych miejsc.

Kolejne ustalenia dotyczą trumny lub urny, ubrania i przygotowania osoby zmarłej, kremacji, miejsca pochówku oraz oprawy ceremonii. Zakład może zorganizować księdza lub zorganizować kontakty do mistrza ceremonii, muzykę, kwiaty, nekrolog, papierowe klepsydry i e-klepsydrę. Elektroniczne zawiadomienie ułatwia przekazanie rodzinie i znajomym daty, godziny oraz dokładnego miejsca uroczystości.

Pracownicy zajmują się także uzgodnieniami z administracją wybranego cmentarza, rezerwacją kaplicy, krematorium i transportem. Jeżeli jest taka potrzeba, może zostać podstawiony osobny karawan na kwiaty. Zgodnie z aktualną ofertą zakładu papierowe i elektroniczne klepsydry, lampion oraz 9 ciętych róż do pogrzebu są zapewniane bez dodatkowej opłaty. Szczegóły warto potwierdzić przy sporządzaniu pełnej wyceny pogrzebu.

Zasiłek pogrzebowy 7000 zł i rozliczenie bezgotówkowe

Od 1 stycznia 2026 r. zasiłek pogrzebowy dla uprawnionego członka rodziny wynosi 7000 zł. Jeżeli spełnione są warunki do jego otrzymania, członek rodziny otrzymuje tę kwotę niezależnie od rzeczywistych kosztów pogrzebu. Osoba spoza rodziny lub instytucja może otrzymać zwrot udokumentowanych wydatków, jednak nie więcej niż 7000 zł. Gdy koszty poniosło kilka osób, świadczenie jest dzielone proporcjonalnie.

Wniosek składa się co do zasady w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci. W zależności od sytuacji świadczenie wypłaca ZUS, KRUS albo właściwa instytucja emerytalna służb mundurowych, na przykład WBE lub organ emerytalny MSWiA.

Rodzina może złożyć dokumenty samodzielnie lub za pośrednictwem zakładu pogrzebowego Uskom. Możliwe jest także rozliczenie bezgotówkowe. Na podstawie upoważnienia całość albo część zasiłku zostaje przekazana na pokrycie rachunku za pogrzeb. Sposób wypłaty ewentualnej pozostałej kwoty jest przedstawiany rodzinie przy ustalaniu kosztów.

Najważniejsze kroki w skrócie

1. Gdy nie ma pewności, czy osoba zmarła, lub śmierć nastąpiła nagle albo w niejasnych okolicznościach, zadzwoń pod 112 lub 999.
2. Przy spodziewanym zgonie z przyczyn naturalnych skontaktuj się z lekarzem albo z całodobowym dyżurem USKOM tel. 607 310 090
3. Przygotuj dowód osobisty zmarłego i dostępną dokumentację medyczną.
4. Poczekaj na badanie i wystawienie karty zgonu.
5. Po otrzymaniu dokumentu zleć transport osoby zmarłej do chłodni.
6. Zgłoś zgon w USC właściwym dla miejsca śmierci albo udziel pełnomocnictwa zakładowi.
7. W biurze ustal formę, termin i wszystkie szczegóły pogrzebu.
8. Sprawdź prawo do zasiłku pogrzebowego i wybierz sposób rozliczenia.

Najczęstsze pytania rodzin

Czy zakład pogrzebowy może odebrać osobę zmarłą przed wystawieniem karty zgonu?

Nie. Najpierw uprawniony lekarz lub kierownik zespołu ratownictwa medycznego musi stwierdzić zgon i sporządzić kartę zgonu. Dopiero po jej wystawieniu możliwy jest transport.

Czy rodzina musi osobiście iść do Urzędu Stanu Cywilnego?

Nie. Zgon może zgłosić uprawniony członek rodziny albo jego pełnomocnik. Po udzieleniu pełnomocnictwa sprawę może załatwić pracownik zakładu pogrzebowego.

Czy lekarz wezwany przez USKOM jest płatny?

Przyjazd lekarza oraz wystawienie karty zgonu są bezpłatne, jeżeli rodzina powierzy organizację pogrzebu Zakładowi Pogrzebowemu USKOM. Lekarz zawsze samodzielnie przeprowadza badanie i ocenia okoliczności śmierci.

Kogo wezwać po śmierci w domu w nocy lub w święto?

Jeśli istnieje zagrożenie życia, nie ma pewności co do zgonu albo okoliczności są nagłe lub niejasne, należy zadzwonić pod 112 lub 999. W przypadku spodziewanej śmierci z przyczyn naturalnych można skontaktować się z całodobowym dyżurem zakładu pod numerem 607 310 090 lub 91 485 68 91.

Całodobowa pomoc po śmierci w domu

Nie trzeba znać wszystkich procedur przed wykonaniem pierwszego telefonu. Pracownik spokojnie wyjaśni kolejne czynności, pomoże zorganizować lekarza, przewóz oraz formalności po śmierci.

Zakład Pogrzebowy USKOM
ul. Ku Słońcu 23/1, 71-073 Szczecin
kontakt całodobowy: 607 310 090, 91 485 68 91
Kontakt i godziny pracy biura

Źródła i podstawa informacji

• Rzecznik Praw Pacjenta: Śmierć osoby bliskiej — karta zgonu i osoby uprawnione
• Gov.pl: zgłoszenie zgonu w Urzędzie Stanu Cywilnego
• Gov.pl: uzyskanie odpisu aktu stanu cywilnego — opłaty i osoby uprawnione
• Gov.pl: zasiłek pogrzebowy — wysokość, dokumenty i terminy
• Urząd Miasta Szczecin: rejestracja zgonu w USC